RSS feeds
РусскийEnglish
Issue 9, 2026
Volume year page
Issues Authors PACS Subscription For authors

Issues

 / 

1990

 / 

October

←  →

Reviews of topical problems


Spectroscopy of resonance hyper-Raman scattering of light

,  a,  b
a S I Vavilov State Optical Institute, Birzhevaya liniya 12, St. Petersburg, 199034, Russian Federation
b Lomonosov Moscow State University, Vorobevy Gory, Moscow, 119991, Russian Federation

The basic physical principles of resonance hyper-Raman scattering (RHRS) of light by media in different aggregate states are examined. The theory of RHRS by molecules, which takes into account the vibronic interaction between the resonance electronic states of a molecule, is presented. Expressions are given for the components of the tensor of RHRS in vibrational and vibrational-rotational transitions. The selection rules, the symmetry of the RHRS tensor, the polarization characteristics of the process, and the ratios of the intensities of scattering by totally and nontotally symmetric vibrations and their overtones are discussed. The results of experimental investigations of RHRS by molecules in the gas phase and molecules adsorbed on ultradispersed particles of silver are presented. These results confirm that the proposed theory adequately describes the actual process of RHRS qualitatively and in a number of cases quantitatively also, and they demonstrate that RHRS is a good source of spectral information. Data on RHRS by phonons in solids, for which there is still no theory, also show that RHRS spectroscopy could potentially yield a great deal of information.

Fulltext pdf (965 KB)
Fulltext is also available at DOI: 10.1070/PU1990v033n10ABEH002635
PACS: 33.20.Fb, 33.20.Tp, 33.20.Vq, 33.20.Wr, 63.20.−e, 78.30.−j (all)
DOI: 10.1070/PU1990v033n10ABEH002635
URL: https://ufn.ru/en/articles/1990/10/b/
Citation: Baranov A V, Bobovich Ya S, Petrov V I "Spectroscopy of resonance hyper-Raman scattering of light" Sov. Phys. Usp. 33 (10) 812–832 (1990)
BibTexBibNote ® (generic)BibNote ® (RIS)MedlineRefWorks

Оригинал: Баранов А В, Бобович Я С, Петров В И «Спектроскопия резонансного гиперкомбинационного рассеяния света» УФН 160 (10) 35–72 (1990); DOI: 10.3367/UFNr.0160.199010b.0035

References (79) ↓ Cited by (20) Similar articles (20)

  1. Terhune R W, Maker P D, Savage C M Phys. Rev. Lett. 14 681 (1965)
  2. Cyvin S J, Rauch J E, Decius J C J. Chem. Phys. 43 4083 (1965)
  3. Christie J H, Lockwood D J J. Chem. Phys. 54 1141 (1971)
  4. Denisov V N, Mavrin B N, Podobedov V B Phys. Rep. 151 1 (1987)
  5. ’z’?’?ch’?’? ’I ’iэ’?’?’?’?с’?’?’? р’?сс’?ya’?’?’? ’? р’?’?’?’?-эфф’?’?т (’F’?’?’?, Kh’?рь’?’?’?: ’I’v’n’R’p, 1934), ’z’?р. с ’?’?’?.
  6. Albrecht A C J. Chem. Phys. 34 1476 (1961)
  7. Tang J, Albrecht A C Raman Spectroscopy Vol. 2 (Ed. H A Szymanski) (New York, London, 1970) p. 33
  8. Kim D J, Koleman P D IEEE J. Quantum Electron. 16 300 (1980)
  9. Savage C M, Maker P D Appl. Opt. 10 219 (1971)
  10. Verdieck J, Peterson S H, Savage C M, Maker P D Chem. Phys. Lett. 7 219 (1970)
  11. ’K’?’?’?с’?’? ’E ’v, ’a’?’?р’?’? ’G ’v, ’z’?’?’?’?’?’?’?’? ’E ’G, ’lт’?р’?’? Kh Zh. Eksp. Teor. Fiz. 75 684 (1978); Denisov V N et al. Sov. Phys. JETP 48 344 (1978); ’K’?’?’?с’?’? ’E ’v, ’a’?’?р’?’? ’G ’v, ’z’?’?’?’?’?’?’?’? ’E ’G, ’lт’?р’?’? Kh Zh. Eksp. Teor. Fiz. 84 1266 (1983); Denisov V N et al. Sov. Phys. JETP 57 723 (1983)
  12. Ch’?’?’? ’i., ’’’?’?’? ’a. ’i’?сс’?ya’?’?’? с’?’?т’? ’? т’?’?р’?ыkh т’?’?’?kh Т. 2 (’z’?’? р’?’?. ’a ’F’?р’?’?’?ы, ’I ’Iyu’?т’?р’?’?т’?) (’a.: ’a’?р, 1984) с. 238, ’z’?р. с ’?’?’?’?.
  13. ’Bkh’?’?’?’?’? ’l ’B, ’F’?ыsh’?’?’? ’K Ya ’z’?сь’?’? Zh’e’n’s 2 171 (1965); Akhmanov S A, Klyshko D N JETP Lett. 2 108 (1965)
  14. ’z’?’?’?’?’?’?’?’? Yu ’v, ’l’?yakh’?’? ’i Sh ’z’?сь’?’? Zh’e’n’s 30 617 (1979); Polivanov Yu N, Sayakhov R Sh JETP Lett. 30 580 (1979)
  15. ’I’?’?т’?’?р ’E ’F’?’?’?т’?’?’?ya т’?’?р’?ya ’?’?’?уch’?’?’?ya (’a.: ’R’’, 1956), ’z’?р. с ’?’?’?’?.
  16. ’F’?’?’?kh ’l ’a’?’?’?’?у’?yaр’?’?ya ’?’?’?’?’?’?’?’?’?ya ’?’?т’?’?’? (’z’?р. с ’?’?’?ьс’?. ’?’?’? р’?’?. ’R. ’’. ’s’?’?’?’?’?’?с’?’?’?’?) (’a.: ’a’?р, 1982)
  17. Long D A, Stanton L Proc. R. Soc. London A 318 441 (1970)
  18. ’z’?тр’?’? ’E ’R ’d’?т. с’?’?’?тр. 59 469 (1985); Petrov V I Opt. Spectrosc. 59 284 (1985)
  19. ’z’?тр’?’? ’E ’R ’d’?т. с’?’?’?тр. 59 1315 (1985)
  20. ’E’?р’?’?’? ’e ’a ’d’?т. с’?’?’?тр. 20 605 (1966); Verlan E M Opt. Spectrosc. 20 341 (1966)
  21. ’E’?р’?’?’? ’e ’a ’d’?т. с’?’?’?тр. 20 802 (1966); Verlan E M Opt. Spectrosc. 20 447 (1966)
  22. Champion P M, Korenowski G M, Albrecht A C Solid State Commun. 32 7 (1979)
  23. ’E’?р’?’?’? ’e ’a ’d’?т. с’?’?’?тр. 20 916 (1966); Verlan E M Opt. Spectrosc. 20 508 (1966)
  24. Friedrich D M, McClain W M Annu. Rev. Phys. Chem. 31 559 (1980)
  25. Parma L, Omenetto N Chem. Phys. Lett. 54 541 (1978)
  26. ’K’?’?’?с’?’? ’E. ’v., ’a’?’?р’?’? ’G. ’v., ’z’?’?’?’?’?’?’?’? ’E. ’G., ’lт’?р’?’? X. ’M. Zh. Eksp. Teor. Fiz. 90 581 (1986); Denisov V N et al. Sov. Phys. JETP 63 338 (1986)
  27. ’F’?’?’?’?ст’?’?’? ’R ’B, ’a’?рт’?’?с’?’? ’d ’l ’zр’?’?’?’?’?’?’?’? с’?’?’?тр’?’? ’?’?’?’?’?’?’?ts’?’?’?’?’?’?’? р’?сс’?ya’?’?ya (’a.: ’a’?р, 1977) с. 121
  28. Ozgo Z Wieloharmoniczne Molecularne Rozpraszanie Swiatla Wujeciu Algebry Racacha (Poznan, 1975)
  29. Kozierowski M, Ozgo Z, Kielich S J. Chem. Phys. 84 5271 (1986)
  30. Maker P D Phys. Rev. A 1 923 (1970)
  31. Ziegler L D, Chang Y C, Zhang Y P J. Chem. Phys. 87 4498 (1987)
  32. Dixon R N, Bayley J M, Ashfold M N R Chem. Phys. 84 21 (1984)
  33. ’v’?’?’?’? ’s, ’sр’?’?’?’?’? ’B ’a, Kh’?khshтр’?сс’?р ’i ’’’?’?’?р’?’?ya ’? ’?’?’?’?р’?’?т’?’?ya с’?’?’?тр’?с’?’?’?’?ya (’z’?’? р’?’?. ’Kzh ’lт’?’?’?ф’?’?’?’?) (’a.: ’a’?р, 1982) с. 547
  34. ’a’?’?ур’?’?’?’? Yu ’n ’d’?т. с’?’?’?тр. 56 653 (1984); Mazurenko Yu T Opt. Spectrosc. 56 399 (1984)
  35. Ziegler L D, Roeber J L Chem. Phys. Lett. 136 377 (1987)
  36. Horwitz J S, Kohler B E, Spriglenin T A J. Phys. Chem. 89 1574 (1985)
  37. Chung Y C, Ziegler L D J. Phys. Chem. 88 7287 (1988)
  38. Chung Y C and L D Ziegler J. Phys. Chem. 89 4692 (1988)
  39. Ziegler L D J. Phys. Chem. 86 1703 (1987)
  40. ’G’?р’?’?’?’? ’B ’E, ’G’?’?’?’?’?ch Ya ’l ’z’?сь’?’? Zh’e’n’s. 36 277 (1982); Baranov A V, Bobovich Ya S JETP Lett. 36 339 (1982)
  41. ’G’?р’?’?’?’? ’B ’E, ’G’?’?’?’?’?ch Ya ’l, ’z’?тр’?’? ’E ’R ’l’?’?’?shch’?’?’?’? ’?’? с’?’?’?тр’?с’?’?’?’?’? ’F’i: ’n’?’?’?сы ’?’?’?’?’?’?’?’? (’Fр’?с’?’?yaрс’?, 1983) с. 273
  42. ’G’?р’?’?’?’? ’B ’E, ’G’?’?’?’?’?ch Ya ’l, ’z’?тр’?’? ’E ’R XIX ’Eс’?с’?yu’?’?ы’? с’’’?’?’? ’?’? с’?’?’?тр’?с’?’?’?’?’?: ’n’?’?’?сы ’?’?’?’?. Ch. IV (Tomsk, 1983) с. 134
  43. ’G’?р’?’?’?’? ’B. ’E., ’G’?’?’?’?’?ch Ya. ’l., ’K’?’?’?с’?’? ’E. ’v. ’? ’?р. ’d’?т. с’?’?’?тр. 56 580 (1984); Baranov A V et al. Opt. Spectrosc. 56 355 (1984)
  44. ’G’?р’?’?’?’? ’B ’E, ’G’?’?’?’?’?ch Ya ’l, ’z’?тр’?’? ’E ’R ’d’?т. с’?’?’?тр. 58 578 (1985); Baranov A V et al. Opt. Spectrosc. 58 353 (1985)
  45. ’G’?р’?’?’?’? ’B ’E, ’G’?’?’?’?’?ch Ya ’l, ’z’?тр’?’? ’E ’R Zh. Eksp. Teor. Fiz. 88 741 (1985); Baranov A V et al. Sov. Phys. JETP 88 435 (1985)
  46. ’G’?р’?’?’?’? ’B ’E, ’G’?’?’?’?’?ch Ya ’l, ’z’?тр’?’? ’E ’R ’d’?т. с’?’?’?тр. 61 505 (1986); Baranov A V et al. Opt. Spectrosc. 61 315 (1986)
  47. ’G’?р’?’?’?’? ’B ’E, ’G’?’?’?’?’?ch Ya ’l, ’E’?с’?’?’?’?’?’? ’v ’z ’d’?т. с’?’?’?тр. 61 780 (1986); Baranov A V et al. Opt. Spectrosc. 61 490 (1986)
  48. ’G’?р’?’?’?’? ’B. ’E., ’z’?’?’?’? ’l. ’E. Zh’z’l 50 764 (1989); Baranov A V, Popov S V J. Appl. Spectrosc. 50 487 (1989)
  49. ’G’?р’?’?’?’? ’B ’E, ’G’?’?’?’?’?ch Ya ’l ’d’?т. с’?’?’?тр. 52 385 (1982); Baranov A V, Bobovich Ya S Opt. Spectrosc. 52 231 (1982)
  50. Ch’?’?’? ’i, ’sурт’?’?’? ’n (’i’?’?.) ’I’?’?’?’?тс’?’?’? ’?’?’?’?’?’?’?ts’?’?’?’?’?’? р’?сс’?ya’?’?’? (’a.: ’a’?р, 1984)
  51. Otto A Light Scattering In Solids IV (Eds M Cardona, G Güntherodt) (New York: Springer-Verlag, 1984)
  52. ’G’?р’?’?’?’? ’B. ’E., ’G’?’?’?’?’?ch Ya. ’l., ’z’?тр’?’? ’E. Ya. ’d’?т. с’?’?’?тр. 61 992 (1986); Baranov A V et al. Opt. Spectrosc. 61 620 (1986)
  53. ’Fр’?’?т’?’? ’K ’B ’I’?’?’?’?тс’?’?’? ’?’?’?’?’?’?’?ts’?’?’?’?’?’? р’?сс’?ya’?’?’? (’a.: ’a’?р, 1984) с. 311
  54. ’l’?’?р’?’?’?’? ’n. ’v., ’n’?kh’?’?’?’? ’M. ’B., Sh’?’?’? ’a. ’n. ’z’?сь’?’? Zh’e’n’s 29 453 (1979); Smirnova T N et al. JETP Lett. 29 411 (1979)
  55. Foucault B, Hermann J P Opt. Commun. 15 412 (1975)
  56. ’Bр’?ст’?’? A. ’B., ’a’?с’?’?’? ’E. ’I., ’l’?’?’?’?’?’? ’l. ’I., Sh’?’?’?’?’?’?’? ’E. ’l. ’R’?’?. ’B’v ’l’l’l’i 44 750 (1980); ’Bр’?ст’?’? A. ’B., ’a’?с’?’?’? ’E. ’I., ’l’?’?’?’?’?’? ’l. ’I., Sh’?’?’?’?’?’?’? ’E. ’l. ’n’?’?р. э’?с’?. kh’?’?’?ya 18 619 (1982); ’Bр’?ст’?’? A. ’B., ’a’?с’?’?’? ’E. ’I., ’l’?’?’?’?’?’? ’l. ’I., Sh’?’?’?’?’?’?’? ’E. ’l. Kh’?’?. ф’?’?’?’?’? 11 1592 (1983)
  57. Hermann J P, Ducuing J Opt. Commun. 6 101 (1972)
  58. ’Mр’?’?’?’?’?’? ’E. ’’., ’’yu’?’?’?ts’?’? ’E. A. ’nр. ’I’d’R 65 20 (1987)
  59. Kuhn H Fortschr. Chem. Org. Naturstoffe 17 404 (1959)
  60. Sh’?ф’?р ’s ’z (’i’?’?.) ’’’?’?’?ры ’?’? ’?р’?с’?т’?’?yakh (’a.: ’a’?р, 1976)
  61. ’a’?’?’?shchу’? ’a ’E, ’zр’?kh’?р’?’?’?’? ’E ’R, ’Kya’?yush’? ’I ’I ’? ’?р. "’z’?’?’?’?’?т’?’?’?’?ы’? ’?р’?с’?т’?’?’? ’?’?ya ’?’?сс’?’?’?’?’? ’?’?’?у’?yats’?’? ’?’?’?р’?т’?’?ст’?" ’zр’?’?р’?’?т №60 (’F’?’?’?: ’R’s ’B’v ’p’l’l’i, 1986)
  62. ’G’?р’?’?’?’? ’B. ’E., ’E’?’?’?’?’?’?’?’?’? ’B. ’E., ’z’?тр’?’? ’E. ’R. Zh’z’l 44 59 (1986); Baranov A V et al. J. Appl. Spectrosc. 44 46 (1986)
  63. ’I’?ст’?’?’?’?’?ch ’M. ’B., Tskh’?’? ’F. ’E., Sh’?’?’?р’?’? ’K. ’v. ’d’?т. с’?’?’?тр. 41 566 (1976); Gastilovich E A et al. Opt. Spectrosc. 41 332 (1976)
  64. Jha S S, Woo J W F Nuovo Cimento B 2 164 (1979)
  65. ’F’?р’?’?’?’? ’a ’i’?сс’?ya’?’?’? с’?’?т’? ’? т’?’?р’?ыkh т’?’?’?kh Т. 2 (’z’?’? р’?’?. ’a ’F’?р’?’?’?ы, ’I ’Iyu’?т’?р’?’?т’?) (’a.: ’a’?р, 1984) с. 35
  66. ’a’?рт’?’? ’i ’a, ’s’?’?’?’?’?’? ’’ ’a ’i’?сс’?ya’?’?’? с’?’?т’? ’? т’?’?р’?ыkh т’?’?’?kh (’z’?’? р’?’?. ’a ’F’?р’?’?’?ы, ’I ’Iyu’?т’?р’?’?т) (’a.: ’a’?р, 1979) с. 101
  67. ’z’?’?’?’?’?’?’?’? Yu ’v, ’l’?yakh’?’? ’i Sh ’Fр’?т’?. с’?’?’?shch. ’?’? ф’?’?. ’s’R’B’v ’l’l’l’i (8) 31 (1979); Polivanov Yu N, Sayakhov R Sh Sov. Phys. Lebedev Inst. Rep. (8) 26 (1979)
  68. ’z’?’?’?’?’?’?’?’? Yu ’v, ’l’?yakh’?’? ’i Sh ’F’?’?’?т’?’?’?ya э’?’?’?тр’?’?. 6 2485 (1979); Polivanov Yu N, Sayakhov R Sh Sov. J. Quantum Electron. 9 1472 (1979)
  69. ’l’?yakh’?’? ’i Sh ’nр. ’R’d’s’B’v 2 56 (1986)
  70. ’p’?’?’?’?’?с’?’? ’I ’i ’zр’?’?’?’?’?’?’?’? с’?’?’?тр’?’? ’?’?’?’?’?’?’?ts’?’?’?’?’?’?’? р’?сс’?ya’?’?ya (’z’?’? р’?’?. ’B ’B’?’?’?рс’?’?’?) (’a.: ’a’?р, 1977) с. 408
  71. ’F’?’?ch’?kh’?’? ’B ’B, ’z’?р’?’?’?’?р’?’? ’l ’B, ’i’?’?’?’?ts’?’?’? ’B Ya Zh. Eksp. Teor. Fiz. 71 2230 (1976); Klochikhin A A et al. Sov. Phys. JETP 44 1176 (1976)
  72. ’G’?р’?’?’?’? ’B. ’E., ’G’?’?’?’?’?ch Ya. ’l., ’Iр’?’?’?’?shch’?’?’?’?’? ’v. ’R., ’z’?тр’?’? ’E. ’R., Ts’?’?т’?р ’a. Ya. ’d’?т. с’?’?’?тр. 60 1108 (1986); Baranov A V et al. Opt. Spectrosc. 60 685 (1986)
  73. ’eфр’?с ’B’?. ’B, ’eфр’?с ’B. ’’. Fiz. Tekh. Poluprovodn. 16 1209 (1982); Efros Al L, Efros A L Sov. Phys. Semicond. 16 772 (1982)
  74. Watanabe K, Inoue K J. Phys. Soc. Jpn. 59 726 (1989)
  75. Inoue K, Watanabe K Phys. Rev. B 39 1977 (1989)
  76. Inoue K, Asai N, Sameshima T J. Phys. Soc. Jpn. 50 1291 (1981)
  77. Vogr H, Heumann G Phys. Status Solidi B 92 56 (1979)
  78. ’B’?’?’?ьts’?’? ’B. ’a., ’I’?р’?’?’?’? ’E. ’l., ’lуshch’?’?с’?’?’? ’a. ’a. ’l’?’?’?shch’?’?’?’? ’?’? с’?’?’?тр’?с’?’?’?’?’? ’F’i: ’n’?’?’?сы ’?’?’?’?’?’?’?’? (’Fр’?с’?’?yaрс’?, 1983) с. 42
  79. ’B’?’?’?ьts’?’? ’B. ’a., ’I’?р’?’?’?’? ’E. ’l., ’lуshch’?’?с’?’?’? ’a. ’a. ’d’?т. с’?’?’?тр. 58 386 (1985); Agal’tsov A M et al. Opt. Spectrosc. 58 230 (1985)
© 1918–2026 Uspekhi Fizicheskikh Nauk
Email: ufn@ufn.ru Editorial office contacts About the journal Terms and conditions